REKLAMA:

Ulice Podedwornego w Zambrowie i Szumowie do dekomunizacji?

samorząd
05.09.2017 r., godz. 17.00
Zambrowskiemu magistratowi oraz samorządowi Gminy Szumowo nie spieszy się z dekomunizacją ulic. W obu przypadkach chodzi o ulice noszące imię Bolesława Podedwornego, które zdaniem IPN powinny zostać zmienione. Samorządy miały na to czas do 2 września. Zarówno Miasto Zambrów, jak i Gmina Szumowo do dziś nie podjęły jednak stosownych uchwał w tej sprawie. Rzecznik Wojewody Podlaskiego informuje natomiast, że w Zambrowie nazwa ulicy Podedwornego została już zmieniona. Czy oby jednak na pewno?

Jednym z zapisów tzw. ustawy dekomunizacyjnej jest obowiązek nałożony na władze samorządowe, aby zmienić „nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, upamiętniające osoby, organizacje, wydarzenia lub daty symbolizujące komunizm lub inny ustrój totalitarny”. Zdaniem Instytutu Pamięci Narodowej takie nazwy ulic istnieją na terenie Zambrowa i Szumowa. Chodzi o ulice noszące nazwy Bolesława Podedwornego. Samorządy miały czas, aby samodzielnie dokonać zmian w nazwach ulic, które propagują ustroje totalitarne, w tym komunizm, do 2 września.

Gmina Szumowo do dziś nie podjęła jednak tematu zmiany nazwy ulicy Podedwornego w Szumowie. Powód? Wójt twierdzi, że nazwiska Podedwornego nie ma na przygotowanej przez Instytut Pamięci Narodowej liście ulic przeznaczonych do dekomunizacji. Broni również radnych, którzy 13 lat temu uchwalili taką nazwę ulicy.

- „Zmiana ulicy w Szumowie z Cmentarnej na Podedwornego nastąpiła w 2004 roku w wolnej Polsce i została nadana przez radnych wybranych w wolnych wyborach, którzy świadomie podejmowali tę decyzję i nie mam prawa podważać decyzji radnych. Nikt im nazwy tej ulicy nie przywiózł w teczce. Ja nie bronię postaci pana Podedwornego, ja bronię decyzji radnych, którzy podjęli tę decyzję świadomie. Jeżeli nam się teraz przywiezie w teczce nazwisko jakiegoś zasłużonego prezydenta czy ministra, to będzie to przypominało czasy, od których próbujemy się odciąć. (…) Ja nie będę dyskutował z wojewodą. Jeżeli on uzna, że zmiana musi nastąpić, to tak będzie.” - powiedział nam wójt gminy Szumowo Jarosław Cukierman.

Wójt tłumaczy także, że choć odcina się od poprzedniego ustroju, to należy uszanować zdanie mieszkańców przypominające o roli Podedwornego, jaką odegrał uczestnicząc w życiu społeczności gminy Szumowo. M.in. na kilka lat przed wojną wrócił bowiem do rodzinnej Pęchratki i włączył się w działalność kasy samopomocowej Stefczyka i spółdzielni mleczarskiej. W latach 1939–1941 (w okresie władzy radzieckiej) był nawet sołtysem w Pęchratce, później w konspiracji (więcej na temat pełnionych przez Podedwornego funkcji można przeczytać na końcu tego artykułu).

Jarosław Cukierman podkreśla, że postać Bolesława Podedwornego jest dla społeczności gminy Szumowo bardzo ważna. Do dziś do Pęchratki Polskiej przyjeżdża nawet jego rodzina. Stąd też nazwa ulicy to nie jedyny symbol na terenie gminy Szumowo, nawiązujący do postaci Bolesława Podedwornego. W szkole w Pęchratce Polskiej znajduje się także jego tablica pamiątkowa.

Tak czy inaczej Gmina Szumowo czas na zmianę nazwy ulicy Podedwornego, którą IPN uznał za spełniającą ustawowe kryteria, miała do 2 września. Rada Gminy tego tematu nie podjęła jednak do dziś. Zgodnie z procedurami w takim wypadku wojewoda prawdopodobnie wyda zarządzenie zastępcze. W uzgodnieniu z IPN-em zostanie wówczas określone nowe nazewnictwo ulicy. Rzecznik prasowa Wojewody Podlaskiego Anna Idźkowska powiedziała nam jednak, że mimo upływu wyznaczonego terminu samorząd może jeszcze podjąć kroki zmierzające do zmiany nazwy ulicy.

- „Jeżeli Gmina Szumowo w ciągu 3 miesięcy podejmie działania, żeby nazwę ulicy zmienić, to wojewoda nie będzie wydawał zarządzenia zastępczego.” - powiedziała nam Anna Idźkowska.

Ale Szumowo to nie jedyna miejscowość w powiecie zambrowskim, gdzie jedna z ulic nosi nazwę Bolesława Podedwornego. Taka sama nazwa ulicy znajduje się również w Zambrowie. W tym przypadku powstała jednak spora dezinformacja, bowiem rzecznik prasowa Wojewody Podlaskiego przekazała mediom, w tym również nam, że nazwa ul. Podedwornego w naszym mieście została … zmieniona i nie widnieje już na zaktualizowanej liście IPN-u.

- „Na zaktualizowanej liście, którą dostałam, nie ma już ulicy Podedwornego w Zambrowie. Została ona zmieniona.” - powiedziała nam dziś rano Anna Idźkowska. - „My tak naprawdę bazowaliśmy na tym, co otrzymaliśmy z IPN-u. Wszystkie nazwy, które powinny być zmienione, nasz organ nadzoru kontroli sprawdzał. Od dnia wejścia w życie ustawy, czyli od 2 września, rozpoczęły się działania wojewody i od tego dnia my weryfikujemy nazwy ulic. Mamy na to czas do 2 stycznia przyszłego roku. Nazwy ulic wojewoda zmienia zarządzeniem zastępczym. My na tym etapie sprawdzamy, czy te nazwy, które przekazał nam IPN, zostały zmienione. Z tego co widzę, to ulica Podedwornego została tylko w Szumowie. Zambrowa nie ma w tym wykazie.” - dodała

Czy aby jednak na pewno nazwa ulicy Podedwornego w Zambrowie została zmieniona, jak podaje rzecznik prasowa wojewody? Okazuje się, że nie. Nazwy ulic w Zambrowie nadaje bowiem Rada Miasta, podejmując stosowne uchwały. Takiej, dotyczącej zmiany nazwy ulicy Podedwornego w Zambrowie, na ostatnich sesjach podejmowanej nie było. Informację, jakoby ulica Podedwornego zmieniła nazwę, dementuje również Burmistrz Miasta Zambrów Kazimierz Dąbrowski. Włodarz Zambrowa powiedział nam jedynie, że Miasto niczego nie planuje, a więcej na ten temat powie na zaplanowanej na najbliższy piątek konferencji prasowej w Urzędzie Miasta.

943 ulice w całej Polsce
W sierpniu IPN poinformował, że w całej Polsce wskazał 943 ulice, które podlegają tzw. ustawie dekomunizacyjnej. Podkreślił, że samorządy, w razie wątpliwości, w każdej chwili mogą zwrócić się do Instytutu o pomoc w weryfikacji nazwy ulicy. Wśród nazw ulic, które IPN zakwalifikował do zmian (oprócz ul. Bolesława Podedwornego) są m.in. ul. 1. Armii Wojska Polskiego (także 2. AWP), 22 lipca, 9 maja (1945 r.), Armii Czerwonej, Zygmunta Berlinga, Bohaterów Stalingradu (także Obrońców Stalingradu), Dąbrowszczaków, Edwarda Gierka, Ludowego Wojska Polskiego, Juliana Marchlewskiego, Marcelego Nowotki, PKWN, Wincentego Rzymowskiego, Karola Świerczewskiego, czy Michała Żymierskiego.




Bolesław Podedworny urodził się w 1898 roku w Pęchratce (powiat zambrowski). Walczył w III Powstaniu Śląskim, w okresie dwudziestolecia działał w PSL - Wyzwolenie i SL. Po zakończeniu działań wojennych rozpoczął błyskotliwą karierę polityczną: począwszy od pełnienia funkcji radnego w Gminnej Radzie Narodowej w Szumowie (w której działał również przed 1939 r.), następnie był przewodniczącym Powiatowej Rady Narodowej w Łomży, by wreszcie dojść do funkcji wiceprzewodniczącego Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku. W 1945 został wiceprezesem Stronnictwa Ludowego – grupy ludowców blisko związanej z komunistami, a właściwie przez nich sterowanej. Głównym zadaniem tego środowiska było doprowadzenie do marginalizacji i faktycznej likwidacji Polskiego Stronnictwa Ludowego kierowanego przez Stanisława Mikołajczyka. Po sfałszowaniu przez komunistów referendum w 1946 roku, wyborów w 1947 roku oraz przeprowadzonych na szeroką skalę represjach skierowanych przeciw PSL-owi, nastąpiło „zjednoczenie” partii ludowych i powstało Zjednoczone Stronnictwo Ludowe. W ZSL Podedworny sprawował niemal bez przerwy funkcje w kierownictwie, a przez 14 lat był jego wiceprezesem. W latach 1945 – 1972 był posłem, kolejno do Krajowej Rady Narodowej, Sejmu Ustawodawczego, wreszcie Sejmu PRL. Od lipca 1946 roku Bolesław Podedworny był podsekretarzem stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Reform Rolnych, a w lutym 1947 objął Ministerstwo Lasów (przemianowane później na Ministerstwo Leśnictwa). Funkcję tą sprawował do marca 1954 roku. W listopadzie 1956 roku wszedł w skład Rady Państwa, by w 1957 roku zostać jej wiceprzewodniczącym. Urząd ten sprawował nieprzerwanie do lutego 1971 roku. Zmarł 18 listopada 1972 roku i został pochowany w jednej z głównych alei warszawskich Powązek. (www.szukamypolski.com)

ŁC






 
Logowanie
Jeśli chcesz obejrzeć zdjęcia w powiększeniu musisz się zalogować.

Jeżeli nie posiadasz jeszcze swojuego loginu to zarejestruj się. Rejestracja jest całkowicie darmowa i zajmie kilka chwil.
REKLAMA: